Geloof en Samenleving

Mohammed of Jezus? Kwestie van perspectief.

In Trouw van 11 november 2014 is een column te vinden van Jean-Jacques Suurmond met de titel: ‘Beker of Zwaard’. Suurmond begint zijn column met de vraag: Wat zou Jezus hebben gedaan als hij Mohammed was geweest? De column eindigt met de woorden: “Een religie die de boodschap van een gewelddadige profeet als centrum heeft, is fundamenteel onmachtig om vrede onder aanhangers te bevorderen. We zijn wat we geloven.” Enkele deskundigen op het gebied van islam en christendom besloten een reactie op de column van Suurmond te schrijven.

Door: Arnold Yasin Mol, Jonas Slaats en Enis Odaci

Jan Jacques Suurmond schrijft in Trouw: “Een religie die de boodschap van een gewelddadige profeet als centrum heeft, is fundamenteel onmachtig om vrede onder aanhangers te bevorderen. We zijn wat we geloven.” Die gewelddadige profeet is Mohammed, en de religie in kwestie is de islam.

Suurmond gebruikt ter illustratie het verhaal over de joodse stam, Banu Qurayza, die in opdracht van de profeet Mohammed zou zijn gedood. Mohammed is in de ogen van Suurmond daarom een krijgsheer met in zijn linkerhand een afgehakt hoofd, en in zijn rechterhand een zwaard. Jezus is daarentegen de ultieme vredestichter met de avondmaalsbeker in zijn hand. Hoe essentialistisch wil je het hebben?

Wat bijna nooit wordt vermeld is dat de joodse Banu Qurayza een vredesverdrag had geschonden. Een andere, Mohammed volgende, joodse stam werd door de Banu Qurayza aangesteld als rechters. Die baseerde de strafmaat op hun eigen traditie, Deuteronomium 20:10-18. De andere keren dat Mohammed wel zelf oordeelde over vijandige joodse stammen, liet hij ze gaan.

Er is een trend waar te nemen: degenen die van de barbaarsheid van Mohammed willen uitgaan, stoppen bij de bronnen die dit lijken te bevestigen, ook al zijn die bronnen helemaal of gedeeltelijk onjuist.

Christelijke theologen benaderen de islam en Mohammed met het Evangelie in de hand. De biografische verzamelingen in het Evangelie worden als canon gezien – een geaccepteerde samenstelling van bronnen. In deze verzameling lezen we over het leven en de leer van Jezus. Vanuit die optiek wordt onterecht aangenomen dat de biografische werken over Mohammed ook als een canon gelezen kunnen worden. Zo stelt Suurmond de biografieën van Mohammed gelijk aan de islamitische theologie, dan aan de hele Koran, en tenslotte aan de moslimgemeenschap. Komt geweld voor in de biografie, dan komt het dus ook voor in de gemeenschap.

Islamitische theologie gaat altijd uit van de Koran, het onbetwiste canon van de islam en het oudste werk van en over Mohammed. De Koran wordt begrepen vanuit de taal en intertekstuele context, vervolgens vanuit profetisch commentaar en dan pas vanuit historische context. De vele bronnen van waaruit de biografie van Mohammed is geconstrueerd worden daarom door vooraanstaande islamitische geleerden afgewezen wanneer ze de Koran tegenspreken of wanneer de bron onbetrouwbaar is.

De Koranverzen die handelen over oorlog, en die dus een geaccepteerd verslag zijn Mohammed’s actieve leven, kenmerken zich als ethisch-humanistisch en op vele elementen overeenkomstig met modern internationaal recht. De Koran accepteert alleen zelfverdediging en staat het bevechten van ongewapenden niet toe. Daarnaast benadrukt de
Koran het sluiten van vredesverdragen. Inhumaan en offensief geweld is daarom niet in een rechte lijn te herleiden tot Mohammed. Dit gedrag is later geïslamiseerd maar niet simpel islamitisch geïnspireerd. Men moet immers driekwart van de Koran negeren om het te kunnen gebruiken voor offensieve oorlog.

Elke grote cultuursfeer, christelijk, islamitisch, boeddhistisch, of atheïstisch, veroorzaakt geweld. Christelijke theologen kunnen terecht erop wijzen dat Jezus voor vrede stond, en moslims geloven dat Mohammed ook voor vrede stond. Vrede is niet een eendimensionaal begrip. Om massamoorden te voorkomen preekte Jezus in zijn context geweldloosheid en Mohammed preekte in zijn context zelfverdediging. Beiden zijn gericht op de heiligheid van het leven en het indammen van de destructieve gevolgen van geweld.

Onnodige en foutieve vergelijkingen tussen Jezus en Mohammed leiden zonder uitzondering tot één uitkomst: devaluatie van andersgelovigen en een herbevestiging van de eigen waarheid. Elke traditie inspireert. En binnen elke traditie zijn er reactionaire stromingen waar we moeite mee hebben. Dat te erkennen vormt een vruchtbare voedingsbodem om de gezamenlijke toekomst ook gezamenlijk vorm te geven.

Meer info?
Arnold Yasin Mol, Jonas Slaats & Enis Odaci zijn verbonden aan Nieuwemoskee, een islamitisch platform voor kritische denkers.

 

REACTIE:
door Jean-Jacques Suurmond

Ik weet niet of alle oorlogen van Mohammed louter defensief waren. Daar kunnen grotere kenners van de islam dan ik beter over oordelen. Feit is, en dat erkennen de auteurs, dat Mohammed geweld gebruikte. Iets wat Jezus, die alle reden had om zichzelf te verdedigen in het door Rome bruut bezette Israel, niet deed. Ook niet toen zijn eigen leerlingen hem daartoe wilden verleiden. Als hij al bloed verspilde, was het zijn eigen bloed.

Het is niet mijn bedoeling om de islam of welke religie ook te devalueren. Mijn eigen visie is dat ze als het ware vensters zijn naar de ene God. Wat je dan ziet  heeft invloed op je leven, zeker in moreel opzicht. Ik denk daarom (en daar gaat mijn column over) dat het wat uitmaakt of je naar de vreedzame Boeddha of Jezus kijkt, of naar een profeet met een zwaard in zijn hand. Natuurlijk zijn ook boeddhisten en christenen zich vaak aan geweld te buiten gegaan, maar dat konden ze alleen rechtvaardigen door een mythe in de plaats van de Boeddha of Jezus te zetten (bijvoorbeeld de Amerikaanse mythe dat zij ‘God’s chosen country’ zijn en daarom militair mogen ingrijpen). Moslims die geweld gebruiken hoeven dat niet te doen want zij kunnen zich direct beroepen op de concrete oorlogsdaden van Mohammed. Het zwaard zit als het ware al verwerkt in het ‘venster’ waarmee zij naar God kijken (wat natuurlijk niet automatisch wil zeggen dat zij dat ook opnemen want er zijn vele vredelievende moslims).

Samengevat: om geweld te rechtvaardigen moeten christenen de geweldloze Jezus vervangen door een mythe. Dat geldt voor moslims niet. Je zou kunnen zeggen dat het bij hen andersom is. Zij hebben voor vrede een mythe nodig om de krijgshaftige Mohammed te vervangen. Ik meen dat het stuk van Arnold Yasin Mol e.a. al in die richting gaat, met zijn relativeren van Mohammeds biografische gegevens en rechtvaardiging van zijn oorlogen als ‘ethisch-humanistisch’.

Meer info?
Jean-Jacques Suurmond is
 predikant-geestelijk verzorger, supervisor, coach en publicist, o.a. columnist van het dagblad Trouw. Deze briefwisseling is verschenen op de website van Nieuwwij.

5 Reacties

  • De ware islam is een militante islam.De Koran is een oorlogsboek dat oproept tot de jihad, de heilige oorlog,al 1400 jaar.Het is van belang te weten dat nergens in de bijbel oorlogen voorkomen om het geloof in God te verbreiden.

      • De Islam en het Christendom verschillen als dag en nacht van elkaar!Nergens heeft Jezus een leger geformeerd om Jeruzalem of andere plaatsen te veroveren. Nergens voert hij een “beschermingsbelasting” in of eist hij bekering.Een algemene oproep om tegen niet-gelovigen te strijden komt in de Bijbel niet voor.De Koran legitimeerd het doden van niet gelovigen om de Dar al-Islam uit te breiden, moord dus.Mohammed beveelt zijn gelovigen om ongelovigen met een fysiek zwaard te doden, terwijl Jezus Petrus opdraagt zijn zwaard weg te doen. Dit leert de huidige christenen dat het woord van de ware God niet door geweld mag worden verspreid. Het christendom wordt alleen maar door vreedzame verkondiging verspreid.Drie eeuwen lang volgen Jezus’ discipelen zijn richtlijnen (Constantijn de Grote komt in de vierde eeuw).Wat Constantijn de Grote deed, later gevolgd door de kruisvaarders, is niet gegrond op de christelijke leer. De kern van het Christelijk geloof is Jezus Christus.Christenen die zich bezighouden met geweld, overtreden de expliciete leringen en het voorbeeld van Jezus Christus…

        Iedereen die onderzoek doet naar het islamitisch-christelijk conflict vanaf het ontstaan van de Islam ontdekt dat er al vele grote veldslagen plaats hadden gevonden tijdens de 500 jaar die voorafging aan de val van Jeruzalem in 1099 door de Kruisvaarders. En dat al deze veldslagen het gevolg waren van de islamitische “Blitzkrieg” vanuit Arabië die, hoewel het Midden Oosten en Noord-Afrika het hart van de christelijke nederzettingen waren, de gehele wereld trachtte te onderwerpen aan de islam, zowel naar het noorden, oosten en westen.In feite was de eerste Kruistocht zelfs een knullig en onprofessioneel georganiseerde expeditie, die wonderwel toch slaagde.Het had niets te maken met professioneel georganiseerde ridder legers die het martelaarschap voor God en de religieuze jihad voor ogen hadden, zoals die wel binnen de Islam bekend waren.De Kruistochten er in ieder geval voor gezorgd hebben dat de expansionistische en imperialistische Islam een gevoelige slag werd toegebracht en de opmars van de Islam richting Europa in ieder geval tijdelijk tot stilstand werd gebracht. Gaandeweg heroverden de christelijke ridders gebieden als Corsica, Sicilië, Malta, Cyprus en brachten deze opnieuw onder christelijke invloed tot op de dag van vandaag…

        De Bijbel is door mensenhanden, vanuit een zogezegde goddelijke inspiratie, neergeschreven en voor interpretatie, aanpassing en laïcisering vatbaar. De Koran daarentegen is het door Allah zelf geschreven onveranderlijke woord.Moslims zien de Koran en Hadeeth-teksten als fundamenten van zijn geloof.De islam heeft vanaf haar oorsprong de wereld willen onderwerpen aan de islam, aan Allah en aan Mohammed. En dit hebben ze vanaf haar oorsprong gedaan door middel van jihad.Moslims die daden van geweld en terreur plegen in de naam van Allah, kunnen ruimschoots rechtvaardiging vinden voor hun daden, gebaseerd op de leringen van de Koran en de woorden en voorbeelden van Mohammed zelf!Jihad en doden zijn het hoofd van de islam. Neem ze weg, dan neem je het hoofd van de islam weg.Deze JIHAD ideologie heeft zich uitsluitend verbreid door oorlog, genocide, slavernij en gedwongen islamisering, van Spanje tot Indonesië, van Mali tot Oezbekistan.Vergeet niet dat zonder geweld het Midden-Oosten, Egypte, Lybië en Turkije Christelijke landen zouden zijn. De islamitische verovering van India is waarschijnlijk de bloederigste in de geschiedenis van de mensheid.Conservatieve schattingen gaan uit van 80 miljoen dode Indiërs.De lange lijst van doden, vervolgden, bannelingen en onder dwang bekeerde Joden en christenen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, loopt in de miljoenen.En vergeet niet de 1.5 miljoen Armeense christenen die door de Turken werden gedood tijdens WW-I. Mohammed was de laatste 10 jaar van zijn leven permanent in oorlog,om de islam uit te breiden….

Laat een bericht achter