Geloof en Samenleving

2017 Deel 4 | Kerk – Hervorming of parmantige neo-orthodoxie?

De Protestantse Kerk nam in 2016 het rapport ‘Kerk 2025’ aan met de reclameachtige slogan Back to Basics als richtinggever. Wie wilde begrijpen wat die ‘basics’ zouden kunnen zijn moest er flink voor zitten. Niet de inhoudelijke vernieuwingen, maar de ingrepen in de krimpende organisatie trokken de aandacht. Paus Franciscus was helderder. Hij labelde 2016 eenvoudigweg als een jaar van barmhartigheid. Het is de hoogste tijd, zo stelde hij positief en kritisch vast, dat we de waarden van medemenselijkheid weer met stip bovenaan de maatschappelijke aandacht en in ons persoonlijke leven moeten gaan zetten.

Door: Herman Koetsveld en Enis Odaci

Het is duidelijk: de kerken zijn volop in beweging gekomen, noodgedwongen misschien. Het concept van een dominee of priester voor in een kerk, die de suggestie richting een toehorende club mensen wekt ‘het te weten’, spreekt steeds minder mensen aan. En dus wordt er met elan geëxperimenteerd en gepionierd met nieuwe communicatievormen. Kerkleden zijn onverminderd goed vertegenwoordigd als het bijvoorbeeld gaat over de opvang van vluchtelingen.

Tegelijkertijd blijkt telkens hoe moeizaam de aansluiting is met bijvoorbeeld zo’n basiswaarde als de gelijkwaardigheid van alle mensen. De paus sprak hoopvolle woorden over het opschorten van het oordeel jegens homoseksuelen en bood zelfs excuses aan over de bejegening door de kerk in verleden, maar tegelijkertijd blijft er vanuit het Vaticaan de scherpst mogelijke afwijzing van het homohuwelijk klinken. De kleinere evangelische en pinksterkerken, alsmede de rechterflank van de PKN ‘worstelen’ op hun eigen manier met het thema van gelijkwaardigheid. Niet alleen tussen vrouw en man, maar ook tobben zij met de vraag hoe om te gaan met het gegeven dat er ook in onze kring homoseksuelen zijn en dat ‘genezing’ er niet in zit. Dan laat men in de kerkelijke vergaderzaaltjes een gedateerde bijbelvisie prevaleren boven het eenvoudige gegeven dat elk mens verlangt naar liefde en de daarbij behorende seksualiteit. Het leidt tot vreemde uitspraken: je mag ‘het’ wel zijn, maar er niet naar handelen. Geen wonder dat LGBT-christenen het groen oplichtende bordje van de nooduitgang opzoeken.

De kerken snakken naar nieuw elan, maar blijken grotendeels te vluchten in wat elders treffend ‘een parmantige neo-orthodoxie’ is genoemd. De aandacht is gericht op redden-wat-er-te-redden-valt, theologisch en organisatorisch. De werkelijke uitdagingen liggen echter voor het oprapen. Een helder geluid over een nieuwe verantwoorde levensstijl met het oog op knellende milieuproblematiek is geboden. Ook de grondgedachte dat naastenliefde meer is dan enkel de verkondiging van het ware Woord is broodnodig. Het gaat immers om de keuze voor de mens, die in de raderen van de moderniteit vermalen dreigt te worden – economisch, geopolitiek, sociaal. Daar moeten wij voor staan. Het is een radicale keuze. Het kan niet anders dan dat Christus zich met deze mens identificeert. Met deze mens identificeert de kerk zich dus. Daar dient de hervorming zich aan.

Het jaar 2017: Lessen uit 500 jaar Reformatie
Deel 1: Wereld – Verbondenheid of versplintering
Deel 2: Europa – Einde of nieuw begin
Deel 3: Nederland – Hoe Holland hervormt
Deel 4: Kerk – Hervorming of parmantige neo-orthodoxie
Deel 5: Moskee – Uitsluiting of samenwerking
Deel 6: Ik – Van hard tot hart
Deel 7: Een verbindend woord

Meer info

  • Dit jaaroverzicht is gepubliceerd in het blad Volzin.

Laat een bericht achter