Geloof en Samenleving

Het jaar 2017: Tijd voor een nieuwe hervorming

Toen Luther 500 jaar geleden zijn 95 stellingen publiceerde was de tijd meer dan rijp voor een fundamentele verandering van denken en doen. Niet langer zou de geestelijkheid de mens middels exclusieve rituelen met de Eeuwige verbinden. De wereld, doortrokken van geest en diabolische anti-geest, werd opengebroken door een fundamenteel nieuw besef: ik sta als mens in een persoonlijke verhouding tot God. 

Door: Herman Koetsveld en Enis Odaci

Niet het met macht omgeven ritueel, maar de eigen geloofsbeweging is voldoende om recht voor God te staan. De bezongen vaste burcht, die in het besef van Luther nog de Allerhoogste zelf was, bleek een uitdijend huis van mensen die leerden uitspreken: ‘ik denk er zelf dit van’. Ja, wij mensen hebben een vrije wil, betoogde Erasmus. ‘Ik denk dus ik ben‘, zei de filosoof Descartes een tijd later.

Er was geen houden aan. Het zwaartepunt van het geloof daalde van de hemel af naar de denkende, creatieve en experimenterende mens, ook al stelde de kerk zich tevergeefs ‘antirevolutionair’ op. God mocht nog wel de grote bedenker van de wereld zijn, maar al snel werd de conclusie getrokken: alles wat wij van God zeggen is een projectie van wat wij zelf als hoogste goed beschouwen. Nietzsche zette de laatste, logische stap: God is dood. De onttovering van de wereld was compleet.

We houden sindsdien alleen onszelf en een steeds kleinere wereld om ons heen over. Er lijkt een vacuüm ontstaan te zijn tussen het grotere geheel en het kleine ik. We doen aan zelfontplooiing, innerlijke groei en zoeken naar ‘happiness’. Maar dat vacuüm laat zich in persoonlijke, maatschappelijke en politieke zin steeds meer voelen. 2016 was het jaar van het pijnlijke besef dat we niet goed weten wat ons met elkaar verbindt. De populist bood een schrikbarend succesvol medicijn, namelijk het nationalisme. We voelen: de tijden verschuiven. Het is tijd voor een nieuwe reformatie, een nieuwe transitie waarin het vertrouwen in wat of wie ons draagt hervonden wordt. In deze vooruitblik naar 2017 doen we een poging hier woorden voor te vinden.

Het jaar 2017: Lessen uit 500 jaar Reformatie
Deel 1: Wereld – Verbondenheid of versplintering
Deel 2: Europa – Einde of nieuw begin
Deel 3: Nederland – Hoe Holland hervormt
Deel 4: Kerk – Hervorming of parmantige neo-orthodoxie
Deel 5: Moskee – Uitsluiting of samenwerking
Deel 6: Ik – Van hard tot hart
Deel 7: Een verbindend woord

Meer info

  • Dit jaaroverzicht is gepubliceerd in het blad Volzin.

 

Laat een bericht achter